AI, media en democratie

Het AI, Media & Democracy Lab (AIM4DEM) is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit van Amsterdam (UvA), de Hogeschool van Amsterdam (HvA) en het Centrum Wiskunde & Informatica.

Deel deze pagina

Binnen dit lab werken de onderzoekspartners samen op het snijvlak van AI, media en democratie, met als doel innovatieve AI-toepassingen te stimuleren die de democratische functie van de media daadwerkelijk versterken.

Het lab werd op woensdag 14 september 2022 officieel geopend in Eye Amsterdam.

Desinformatie is slechts één van de vele problemen waarmee we te maken krijgen door de opkomst van kunstmatige intelligentie. Technologie beïnvloedt onze democratie op een ongekende manier. Democratieën over de hele wereld staan momenteel onder druk, zowel van buitenaf als van binnenuit. Tegelijkertijd raakt het westerse medialandschap steeds verder gepolariseerd. De opkomst van kunstmatige intelligentie heeft op beide gebieden ongekende gevolgen, wat de situatie nog complexer maakt. Deze ontwikkelingen zijn de reden waarom het CWI, de UvA en de HvA het AIM4DEM Lab hebben opgericht.

Het lab is een samenwerkingsverband tussen de onderzoeksteams van Human(e) AI en ICDS – Information, Communication and the Data Society (zelf een samenwerkingsverband tussen de Amsterdam School of Communication Research (ASCoR) en het Instituut voor Informatierecht (IViR)) van de UvA, en drie onderzoeksgroepen van het CWI: Human-Centred Data Analytics, Distributed and Interactive Systems en Intelligent and Autonomous Systems, en de HvA-onderzoeksgroepen Responsible IT, Network Cultures, Civic Interaction Design, Creative Media for Social Change en Visual Methodologies.

ELSA-status

Het Lab heeft van de Nederlandse AI-coalitie de‘ELSA’-status(Ethical, Legal and Social Aspects) gekregen. Het doel van de ELSA Labs is ervoor te zorgen dat bedrijven, de overheid, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en burgers gezamenlijk verantwoorde toepassingen van AI ontwikkelen.

Binnen het lab zullen onderzoekers samenwerken met journalisten, mediaprofessionals, ontwerpers, burgers, collega-onderzoekers en partners uit de publieke en maatschappelijke sector om de impact van AI op de democratische functies van de media te onderzoeken. Samen met deze partners zullen zij waardegedreven, mensgerichte AI-toepassingen ontwikkelen en testen, evenals ethische en juridische kaders voor een verantwoord gebruik van AI.

groepsfoto van het bestuur van AI Media Democracy

Partners in heel Europa

Het Lab gaat samenwerken met partners uit heel Nederland en heel Europa, waaronder RTL, NPO, de Nederlandse Media Autoriteit, de Koninklijke Bibliotheek, de BBC en het AI Lab van de Bayrischer Rundfunk, en nog vele anderen. Het heeft een subsidie van 2,1 miljoen euro ontvangen in het kader van het programma van de Nederlandse Onderzoeksraad 'Mensgerichte AI voor een inclusieve samenleving: op weg naar een ecosysteem van vertrouwen'.

Natali Helberger (UvA): „Technologie is niet iets wat ons zomaar overkomt. Het is aan ons allemaal – ontwikkelaars, journalisten, redacteuren, kunstenaars, wetenschappers, regelgevers en burgers – om vorm te geven aan de technologieën die onze democratie beïnvloeden.”

Nanda Piersma, docent Verantwoorde IT en wetenschappelijk directeur van het Expertisecentrum Toegepaste AI (AUAS), en onderzoeker bij het CWI: "De toepassing van AI is geen sinecure en mag niet de laatste stap in een onderzoeksproces zijn. Dit lab wordt een plek om samen te innoveren. We gaan samen creëren in een ‘sandbox’-omgeving, waarbij we AI-oplossingen stap voor stap in de praktijk brengen door te discussiëren, te modelleren, te bouwen, te testen en uiteindelijk te implementeren.”

Pablo Cesar, groepsleider van Distributed and Interactive Systems bij het CWI en hoogleraar Human-Centered Multimedia Systems aan de TU Delft: "Nieuwe technologieën brengen maatschappelijke en ethische uitdagingen met zich mee op het gebied van informatiekwaliteit en interactie met het publiek. Een van onze benaderingen zal zijn om algoritmische oplossingen in te zetten tegen desinformatie en polarisatie. We gaan op zoek naar mensgerichte oplossingen voor die uitdagingen en naar manieren om de burgerparticipatie te vergroten."

Nieuws