Nieuw studieboek over hoe computers rekenen en communiceren

Wat kan een computer eigenlijk wel en wat niet? Voormalig CWI-directeur Jos Baeten publiceert op 1 september zijn nieuwe studieboek over de grondslagen van de informatica. Het boek is vrij beschikbaar via ‘diamond open access’. Met zijn talrijke oefeningen kan het boek dienen als vervanging voor de klassieke introductiecursus waarin eerstejaarsstudenten de basisbeginselen van de informatica leren.

Meestal bestaan deze basisvakken uit een cursus over formele talen en automatenleer. Meestal is de cursus gebaseerd op het computermodel van de Turingmachine. De Turingmachine, die dateert uit 1936, is een adequaat model van de computer zoals we die in de jaren zeventig hadden: een op zichzelf staande machine die batchprocessen uitvoert. “De Turingmachine is echter blind, doof en stom, en verschilt daardoor sterk van de computers die we vandaag de dag kennen. Ik zou een Turingmachine niet achter het stuur van mijn auto laten zitten”, zegt Jos Baeten. De procestheorie daarentegen beschouwt een programma als een systeem dat tijdens de uitvoering voortdurend met zijn omgeving communiceert.

Het nieuwe boek van Jos Baeten combineert de automatenleer met de procestheorie en behandelt niet alleen de klassieke resultaten over talen, maar ook de veralgemening daarvan naar communicerende processen, evenals enkele nieuwe resultaten.

Tijdens CONFEST 2026 in Liverpool kondigt Jos Baeten zijn nieuwe officieel boek aan. CONFEST is een overkoepelend wetenschappelijk evenement dat toonaangevende internationale conferenties op het gebied van procestheorie, tijdgebonden systemen en formele methoden voor de informatica samenbrengt.

Het boek *Models of Computation based on Automata: Formal Languages and Communicating Processes* is als open access gepubliceerd en is beschikbaar in de CWI Repository.

Cover book_Jos Baeten
Models of Computation based on Automata

Over Jos Baeten

Jos Baeten was van 1991 tot 2015 hoogleraar informatica aan de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e). Daarnaast was hij van 2010 tot 2012 hoogleraar systeemtechniek aan de TU/e. Van 2011 tot 2020 was hij algemeen directeur van het CWI in Amsterdam, het Nederlandse onderzoeksinstituut voor wiskunde en informatica. Van 2015 tot 2020 was hij deeltijdhoogleraar in de theorie van de informatica aan het Instituut voor Logica, Taal en Computatie van de Universiteit van Amsterdam. Sinds zijn pensionering in 2020 is hij CWI-fellow.