Technologie om onze democratie te beschermen

Desinformatie is slechts een van de vele problemen waarmee we te maken krijgen door de opkomst van kunstmatige intelligentie. Technologie heeft een ongekende impact op onze democratie. Daarom zijn het CWI, de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam een AI, Media & Democracy Lab gestart.

Publication date: 15-09-2022

Democratieën overal ter wereld staan momenteel onder druk, zowel van buitenaf als van binnenuit. Tegelijkertijd raken westerse medialandschappen steeds meer gepolariseerd. De opkomst van kunstmatige intelligentie maakt het plaatje nog ingewikkelder en heeft een ongekende invloed op beide gebieden. Het nieuwe AI, Media & Democracy Lab, dat op woensdag 14 september officieel is geopend met een evenement in het Eye Filmmuseum in Amsterdam, probeert innovatieve AI-toepassingen te stimuleren die de democratische functie van de media daadwerkelijk versterken. Het Lab is een samenwerking tussen de UvA, de Hogeschool van Amsterdam (AUAS) en het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI).

“Technologie overkomt ons niet zomaar. Het is aan ons allemaal - ontwikkelaars, journalisten, redacteuren, kunstenaars, academici, regelgevers en burgers - om vorm te geven aan de technologieën die onze democratie beïnvloeden.” Natali Helberger, een van de oprichters van het Lab

ELSA-status

Het nieuwe Lab, dat de ELSA-status heeft gekregen van de Nederlandse AI Coalitie (NL AIC), gaat samen met journalisten, mediaprofessionals, ontwerpers, burgers, collega-onderzoekers en publieke en maatschappelijke partners de impact van AI op de democratische functies van de media onderzoeken. De onderzoekers zullen waardegedreven, mensgerichte AI-toepassingen ontwikkelen en testen, evenals ethische en juridische kaders voor een verantwoord gebruik van AI.

Nanda Piersma, lector Responsible IT en wetenschappelijk directeur van het HvA Centre of Expertise Applied AI (HvA), en CWI-onderzoeker: ‘De toepassing van AI is niet triviaal en zou niet de laatste stap van een onderzoeksproces moeten zijn. Dit lab wordt een plek om samen uit te vinden. We zullen co-creëren in een sandbox-setting, waarbij we AI-oplossingen stap voor stap naar het veld brengen, door te discussiëren, te modelleren, te bouwen, te testen en uiteindelijk te implementeren.'

Europese partners

Het Lab – dat begin 2022 een subsidie van 2.1 miljoen euro toegekend kreeg binnen de NWO-call ‘Mensgerichte AI voor een inclusieve samenleving: naar een ecosysteem van vertrouwen’ - gaat samenwerken met partners uit heel Nederland en heel Europa , waaronder RTL, NPO, het Commissariaat voor de Media, de Koninklijke Bibliotheek, de BBC en het Bayrischer Rundfunk AI Lab, en nog veel meer.

Pablo Cesar, groepsleider Distributed and Interactive Systems bij CWI en hoogleraar Human-Centered Multimedia Systems aan de TU Delft: 'Nieuwe technologieën gaan gepaard met maatschappelijke en ethische uitdagingen op het gebied van informatiekwaliteit en interactie met het publiek. Een van onze benaderingen zal zijn om algoritmische oplossingen tegen desinformatie en polarisatie op te nemen. We gaan op zoek naar mensgerichte oplossingen voor die uitdagingen, evenals het vergroten van burgerparticipatie.’

Over het lab

Het AI, Media & Democracy Lab is een samenwerking tussen de onderzoeksteams Human(e) AI en ICDS - Information, Communication and the Data Society (een samenwerking tussen de Amsterdam School of Communication Research (ASCoR) en het Instituut voor Informatierecht (IViR) van de UvA), deonderzoeksgroepen Human-Centred Data Analytics, Distributed and Interactive Systems en Intelligent and Autonomous Systems van CWI en de lectoraten Responsible IT, Network Cultures, Civic Interaction Design, Creative Media for Social Change en Visual Methodologies van de HvA.