Open access publiceren stimuleert gebruik zonder effect op boekenverkoop

Open access publiceren heeft geen negatief effect op de verkoop van boeken, maar het online gebruik én de vindbaarheid van deze boeken nemen flink toe. Dat concluderen onderzoekers die voor het eerst in Nederland grondig onderzoek hebben gedaan naar het open access publiceren van wetenschappelijke boeken.

Open access publiceren heeft geen negatief effect op de verkoop van boeken, maar het online gebruik én de vindbaarheid van deze boeken nemen flink toe. Dat concluderen onderzoekers die voor het eerst in Nederland grondig onderzoek hebben gedaan naar het open access publiceren van wetenschappelijke boeken. Het gisteren gepubliceerde eindrapport van het project OAPEN-NL biedt aanbevelingen voor onderzoeksfinanciers, bibliotheken, uitgevers en auteurs.

OAPEN-NL

Het project OAPEN-NL bouwt voort op het Europese OAPEN-project waarin ervaring is opgedaan met open access publicatie van wetenschappelijke boeken. OAPEN-NL werd gefinancierd door NWO en het ministerie van OCW via het PRIMA-fonds (Programma Implementatie Agenda ICT-Beleid). Het project werd uitgevoerd door de stichting OAPEN, in samenwerking met NWO, SURF en negen Nederlandse wetenschappelijke uitgevers.

Verkoop, gebruik en impact van open access boeken

De negen wetenschappelijke uitgevers publiceerden in totaal 50 wetenschappelijke boeken in open access, met subsidie van NWO. Deze 50 monografieën werden vergeleken met soortgelijke wetenschappelijke boeken van dezelfde uitgevers, die op een traditionele manier werden uitgegeven. Het onderzoek heeft aangetoond dat open access publiceren geen effect heeft op boekenverkoop. De vrees van uitgevers dat de verkoop van boeken zou teruglopen als publicaties open access beschikbaar komen, bleek dus ongegrond. Tegelijkertijd bleek dat het online gebruik van boeken die open access gepubliceerd worden enorm toeneemt, evenals de vindbaarheid van de boeken. Hoewel het online gebruik van de boeken aantoonbaar toenam, leidde dit in de onderzoeksperiode (nog) niet tot meer citaties. Het eindrapport bevat ook een groot aantal aanbevelingen voor iedereen die bij het uitgeven van wetenschappelijke boeken is betrokken. Het onderzoeksrapport van OAPEN-NL, is gepresenteerd tijdens het OAPEN-eindseminar 'Open access voor wetenschappelijke boeken in Nederland'.

 

Lees meer over rapport 'OAPEN-NL A project exploring Open Access monograph publishing in the Netherlands' op de website van SURF. Het bericht is ook beschikbaar in het Engels.